Arbed yr Wenynen

Mae gwenyn dan fygythiad ledled yr Undeb Ewropeaidd. Fe amcangyfrifir fod poblogaethau o wenyn yng Nghymru yn diflannu ar raddfa o 39% y flwyddyn – gydag un ym mhob tri o gytrefi wedi marw yn y tair blynedd diwethaf. Mae’r ymchwilwyr yn dweud nad oes unrhyw un rheswm penodol am y dirywiad hwn, ond bod colli cynefin, datguddiad I gemegau a heintiau yn esboniadau posib.

Yr hyn sy’n glir iawn yw effaith drychinebus a gaiff hyn ar ddiogelwch bwyd Ewrop. Mae’r wenynen fêl yn peillio dros 90 o gnydau – o ffrwythau i lysiau, i gnau a grawn. Mae’n hanfodol ein bod yn gweithredu i ddod â’r dirywiad hwn i ben gan y byddai colli’r ddolen holl-bwysig hon yn y cadwyn bwyd yn dod â bygythiad enbyd i ddiwydiant amaethyddol Prydain. Heb gynllun i warchod y gwenyn, ni fydd cynllun B.

Os hoffech chi wybod mwy am gadw gwenyn, cysylltwch â Chymdeithas Gwenwynwyr Cymru trwy www.wbka.com

Mae’r UE ar hyn o bryd yn ariannu ymchwil newydd er mwyn gwarchod gwenyn: http://ec.europa.eu/food/animal/liveanimals/bees/research_en.htm

Iechyd y wenynen fêl a’r heriau i’r sector cadw gwenyn

Fel ymateb i’r nifer o ymholiadau rydw i wedi’u derbyn o’m hetholwyr parthed y cynnig amgen dros ddatrysiad ar iechyd gwenyn mêl, a argymhellwyd gan Jill Evans ASE o’r grwp Gwyrdd, hoffwn i esbonio pam i mi bleidleisio yn ei erbyn yn ystod Sesiwn Lawn mis Tachwedd ac o blaid adroddiad Tabajdi fel ag y’i ddrafftiwyd.

Rydym ni i gyd yn ymwybodol fod nifer y gwenyn mêl wedi lleihau’n arw dros y blynyddoedd diwethaf ac y gallai hyn gael effaith andwyol ar allu Ewrop i gynyrchu cnydau sydd angen cael eu peillio. Mae nifer o ffactorau wedi’u cynnig i esbonio’r cwymp hwn, ac mae gwenwynwyr Cymru, er eu bod yn cynyddu o ran eu nifer, yn pryderu am barhad hir dymor poblogaeth gwenyn. Er bod cadw gwenyn yn awr mor boblogaidd yn y DU bod cychod gwenyn i’w gweld ar do Cyfnewidfa Stoc Llundain.

Mae adroddiad hawl cychwyn hunan Tabajdi yn cynnig safbwynt gytbwys ar y rhesymau dros farwolaeth y gwenyn mêl ac mae’n iawn galw am i ragor o ymchwil fod ar gael o raglen FP8 i ganolbwyntio ar atal haint gwenyn ac i ddod o hyd i ddatrysiadau posib i’w nifer lleihaol. Rwyf felly yn gobeithio fod ymchwilwyr yn edrych yn fyd-eang am astudiaethau achos a’u bod yn dechrau o safbwynt ddibleidiol parthed rhai plaladdwyr penodol a thechnoleg enynnol. Mae’n rhaid i ymchwil annibynnol fod yn annibynnol ac yn ddiduedd. Nid yw’r dystiolaeth bresennol yn ddiymwad parthed y rhesymau am farwolaethau diweddar.