TTIP - Partneriaeth Drawsatlantig

Beth yw TTIP?

 

TTIP yw’r Bartneriaeth Masnach a Buddsoddi Trawsatlantig. Mae hi ar hyn o bryd yn cael ei thrafod rhwng yr Undeb Ewropeaidd a’r Unol Daleithiau. Yn fras, dyma ddêl fasnach rydd enfawr rhwng yr UD a 28 Aelod-wladwriaeth yr UE. Dechreuodd y trafodaethau rhwng y ddwy ochr ym mis Mehefin 2013 ac maen nhw’n dal i gymryd lle.

 

Pam bod hi o bwys i Gymru?

 

Mae bron i 300 chwmni o’r UD yn buddsoddi yng Nghymru, sy’n ei gwneud yn wlad fuddsoddwr fwyaf yng Nghymru o gryn dipyn, ac yn cyflogi tua 50,000 o bobl. Gwerth yr allforiadau i UDA yw tua £3 biliwn – sef cynnydd o 400 y cant yn ystod y 15 mlynedd diwethaf. Mae gan TTIP y potensial i hybu masnach a buddsoddiad yn sylweddol i’r ddau gyfeiriad. Mae Llywodraeth y DU yn dweud y gallai fod yn werth £1.5 biliwn i economi Cymru, a rhoi mynediad i gwmnïoedd at farchnad o 300 miliwn o ddefnyddwyr yn yr UD. Mae hyn yn newyddion da ar gyfer swyddi a llewyrch yng Nghymru.

 

Mae’r Unol Daleithiau a’r DU yn fuddsoddwyr tramor mwyaf ei gilydd. Mae’r buddsoddiad yma’n cefnogi tua miliwn o swyddi ym mhob gwlad. Yn 2012, er enghraifft, aeth tua 17% o allforiadau Prydain i’r UD. Gallai TTIP ychwanegu hyd at £10 biliwn yn flynyddol i economi’r DU yn yr hirdymor. Gallai hefyd ychwanegu £100 biliwn y flwyddyn i economi’r UE ac £80 biliwn i’r UD.

 

 

 

Mythau am TTIP

 

Bydd TTIP o les i’r corfforaethau mawr yn unig.

 

Bydd TTIP o les uniongyrchol i’r defnyddwyr. Bydd yn ehangu’r ystod o gynhyrchion sydd ar gael, gan roi rhagor o ddewis i’r cwsmeriaid. Bydd hi hefyd yn lleihau costau masnach, gan arwain at nwyddau rhatach. Amcangyfrifir mai’r budd i deulu o bedwar fydd tua £400 y flwyddyn. Bydd TTIP o les uniongyrchol i fusnesau bychain. Byddant yn ei chael hi’n haws allforio, gan y bydd TTIP yn lleihau dyblygu a thâp coch, a hynny heb danseilio safonau diogelwch. Bydd TTIP o les i Gymru gan y bydd yn creu rhagor o swyddi. Amcangyfrifir y bydd Cymru yn elwa ar £1,500 miliwn yn y sectorau ynni ac uwch-weithgynhyrchu, a fydd yn troi’n rhagor o swyddi a thwf.

 

 

 

Mae TTIP yn agor y drws tuag at breifateiddio’r GIG. 

 

Ni fydd TTIP yn newid y ffordd mae’r GIG, neu unrhyw wasanaeth cyhoeddus arall yn cael ei redeg. Bydd mynediad at wasanaethau’r GIG o hyd yn cael ei seilio ar anghenion y claf, nid ar ei allu/ei gallu i dalu. Bydd comisiynwyr y GIG yn gyfrifol am benderfynu pwy ddylai darparu’r gwasanaethau er lles gorau’r cleifion. Mae Comisiwn Ewrop yn dilyn ein dull o weithredu, y dylai’r DU bob tro gael penderfynu dros ei hunan a ddylai ein gwasanaethau cyhoeddus gael eu hagor i gystadleuaeth neu beidio. Mae Comisiwn Ewrop yn gwneud cytundebau’n gyfrinachol. Mae’n rhaid i ni gofio mai trafodaeth yw hon, a bydd datgan ein safiad yn gyhoeddus yn amharu ar ein cyfle i gael y ddêl orau i’r UE. Mae’r Comisiwn wedi ymgynghori’n gyhoeddus ar ei flaenoriaethau trafod ac amddiffyniad i fuddsoddwyr, mae’n cynnal cyfarfodydd rheolaidd gyda’r cyhoedd ac mae wedi cyhoeddi’r testunnau cyfreithiol ar sawl pennod o’r TTIP yn ddiweddar yn ogystal â phapurau safiad newydd, sy’n rhoi gwybodaeth fanwl am y trafodaethau. Mae’n cynnal un o’r trafodaethau mwyaf tryloyw erioed yn ei hanes.

 

 

Bygythir sofraniaeth y DU gan ddêl ar TTIP. Bydd corfforaethau mawr yn gallu defnyddio darpariaethau amddiffyniad i fuddsoddwyr er mwyn gwrthdroi cyfreithiau’r DU.

 

Mae’r UE wedi’i gwneud hi’n glir y bydd rhyddid llywodraethau cenedlaethol i reoleiddio’n cael ei amddiffyn yn benodol. Ni all darpariaethau’r ISDS a drafodir wrthdroi cyfreithiau. Eu pwrpas nhw yw amddiffyn ein buddsoddwyr rhag triniaeth wahaniaethol gan lywodraethau diffyndollol, tra’n sicrhau rhyddid y Llywodraeth i ddeddfu a rheoleiddio er lles y cyhoedd. Mae gan y DU dros 90 cytundeb buddsoddi dwyochrog eisoes ac mae’r rhan fwyaf ohonynt yn cynnwys darpariaethau tebyg, a dydy hi erioed wedi colli achos. Mae’r Comisiwn yn cydnabod fod pryderon ymysg y cyhoedd am hyn ac mae wedi cynnal ymgynghoriad i ddylanwadu ar ei safiad.

 

 

Gweler isod nifer o ddolenni at ffynonellau gwybodaeth diweddar parthed TTIP a’i chynnydd yn Senedd Ewrop. 

 

http://www.ttipunpacked.org/ - Gwefan TTIP Ceidwadwyr y DU

 

http://trade.ec.europa.eu/doclib/docs/2015/march/tradoc_153266.pdf - Mythau am TTIP

 

http://ec.europa..eu/trade/policy/in-focus/ttip/ - Gwefan Comisiwn Ewrop